Skip to main content

Full text of "Synodus Provincialis Caesaraugustana. S.D.N. Paulo Quinto. Beatissime Pater. Memores Christum"

See other formats


SYNODVS PROVINCIALIS 

cassaraygvstana 

, ;■ . ■_ . . . ,r>. : ' -fT 

S.D.N. PAVLO QVINTO. 


Beatifsime Paten 


'2 



'EmeresChriftumDominum,qnino difiTcndonis, /6 
led pacis eft Dens, pacem ftiacn dediffc ,j&C reli¬ 
qui (Te difeipniis nihil habuimus antiquius in bac 
Prouinciali Cxfarauguftana Synodo congrega¬ 
ti,quam vt populos folicitudini, & cure noftrx 
creditos,ea,quq pacisfunt,cuftodire niteremur, & ad Chrifti 
pacem , quxexuperat omnem fenfurn , quantum in nobis eft, 
iter panderemus.Quod vt commodius a nobis prqftari poffet, 
diligentiam omnem adhibuimus controuerfijs componedis, 
quse hanc Prouinciam Cxfarauguftanam, difToluto pacis vin¬ 
culo, diftrahcre,& ftudia in contraria feindere potuiftent.Vna 
tamen prae exteris diuturnam,ac inucteraum,5£cum magno 
populi fcandalo contentiose nimis agitatam componere mi¬ 
nime vnquam potuimus,licet nullum non moucrimus lapide, 
ne ad hunc populus offenderet. Hxc inter Metropolitanam 
noftram Ecclelia, & Collegiatum Bcatx Mariae de Pilari Cx- 
larauguftx vulgo dictam iatn diu vertitur fuper prxeminecijs: 
Prxcendit enirn Capituluai huius Collegiatx Capitulo Me- 
tropolitanx nofolu n xquiparari,immb etiam quodammodo 
praecedere ,cxeo vel maxime , quod templi fui antiquitatem 
camelle affirmet, quod ante omnia alia Ghriftiani nominis 
ftrn£tnm a Beato Iacobo Apoftolo ihi (lc, vbi ei fuper colum¬ 
nam m armoream ipfa Sanctilsirria Dei genitrix Maria Virgo 
apparouTe traditur. Addit quoq; ibidem conftitucam ab code 
Apoftvdo EpifcopalcmCathedram , inqua.rple primus fcdic 
CxfarvUVguffanxCiuicatisEpifcopus, ob eamqjcaufam iura 
Cathedralistunc Ecciefixfux acqiiilita, etiam nunc fibiinte¬ 
gra referuari. At vero Capitulum Metropolit anx, quid peifeis 

illis 



illis temporibus de Collegiata hac fuerit nihil (elicituai , to- 
tamq; eius rei hiftoriam pix credulitati relinquens prxfenti 
rerum fltatui innititur , necnon etiam authenticis documentis 
oftcndit.poft recuperatam a Saracenis ab Alphonfo prirno hu 
itis nomine Aragonix Rege Cx(arauguftam>anno Dni mille- 
fimo centefimo decimo o£Uuo»(iatim ab eodem Rege Bafili- 
cam Sandi Sduatoris, qux nuc Metropolitana Sedes e!f eiuf- 
dem Ciuitatis a Mahomeutm antea occupatam in prillinarn 
Cathedix Epilcopalisdignir-teai fuifle reftitwram , Si Sede 
Apoftohca approbante,multis Ecclefijs donatam, Si nudam; 
quarum vna fuit,quae nunc B.Maria de Pilari mrncupatur.Dc- 
nionftrat itidem Capitulum Metropolitana: Um didx dona¬ 
tam , fibiq; (ubditarn Ecclefiam prxdidam ab Epifcopo Ber- 
nardo,Si Opitulo Cathedrali, prxkrx Sedis Apoftolicx ac¬ 
cedente conleufu, in Collegi, tam credam fuifle anno Domi¬ 
ni milldimo centefimo quadragt fimo primo ; eiq; fic credx 
vnum ex Canonicis Othedralis Priorem prxfuifle, qui Cano 
nicos ipfiufmet Collegiatx in obferuancia Regulari Sandi 
Auguft(ni > & erudirer, &conrincrct Profequebatur deinde, 
vt harc pars docet, Othedrahsfium Collegi at am honoribus 
multis,Si io gremio fuo recipit bac, 

Cumqjamte Regulares eflent profcfsione,& habitu in pro- 
cclsionibus. Si choro ftatutisquibufdam diebus concurrebar, 
non vc audoricasGathcdraiis,Si Matricis propterea no ferua- 
rccur, aut minueretur, (cd potus vc muttix vharitacis inrec 
vrmifque Ecclefix Canonicos(pecimen prxbcietur,Si mutua 
fraternitas firmarctut. Inimico autem (uperfeminate zizania* 
poflquam Collegiata prxJida f«i iuriselTe c<jpic,in Cathedra 
1 em Matricem fu an* infurgens de ordine (edendi, Si inceden¬ 
di alijfq*, rebus controuerfias luft irauit; qux pei trardadiones 
(vc agparet)<k fuere compofica, vt Collegiata non modo noti 
pixccfsiife, (cd ncc xqualitatem cum Cathedrali habuitfe, 
inuro iernoer inferior excicilTc, ac ipfi Cathedrali, vtpotc Su¬ 
periori,Mani,oi Magiftrx reuerentiam prxfiitifle toto eo te¬ 
pore,quo a mbx fuere Regulares, manifeftifsimisrationib 9 ^ 
tefiimoQijs coprobetur. Cum vero nuc dernu Philippo Rege 
Cnholico in(Hntifsime flagitante, SandttitisV. prx- 
cce or foclicis recordationis Clemens Odauus Metropoli 


tananiEcclefiam prardi&am exRcgnkri aci Secukrem (latu 
reduxerit, vigiuti &;quatuor Canonicis, &£ duodccntvDigni- 
tatibus in eadem erectis, infiituto &. habitu a Priore Cano¬ 
nicis Regularibus didas Collegiatosdiucrfis, pr.xxcndit Capi¬ 
tulum Metropolitanum omnes tam trank&iooes alterius (la¬ 
tus expirafle,nec ioxta Sacrarii Rituureguks poik Metropd- 
litanam,5£ Sifculare Ecclefiam. cu Coilegtata,5£ Regulari co- 
currere,nec mixtim fcdere,aut incedere,fi ordoHicrarchicus, 
»blq 5 c 6 fufio.nc,&perturbatione retineri debet.Coikgiata ve 
ro manuteneri contendit, ac velun antea cum Metropolitana 
concurrere,non attendens mutationem, &C redudionem Me¬ 
tropolitanae ad Saccularem (latum,cum quo haere inOompaubi 
lia funt. Is efl(Pater Beati(simc)ftatus huius controuctfise; ad. 
quam dirimendam omni (ludio intenti partes ad informanda 
Synodum v : ocanimus. Quarum alrera, Metropolitana Icilicdc 
Ecclcfia comparuit, 6 ^iura lua libenti animo produxit ,Sc quo 
ad eius fieri potuit,in(lanti(simeegic,vt a Synodo mole fta hec 
lis prorlus finiretur, ac nec illius vnqna exifiimare polTet Me- 
tropohtmam hniufmodi ob rnaioriuccm iololencef efferri,ip 
fa prius fupplex a nobis petijt, vt antequam Synodus dimitte¬ 
retur,prout aptius,& cpmodius iudicarer, controticrfiam hac 
penitus extingucret,fc offerens Synodi i idicio,atu arbitrio li- 
betifsiu e parituram rCollegiata vero Eetlefiatot nominibus 
Metropolitana in ferior nullis vnquam cohortationibus addu¬ 
ci potuit ad dicedum coram Synodo de inrefuojimmb mino¬ 
ri quam decuit rcuereniia, totu libi Proumctale Goncilmfnf- 
pedu habuit, lenibus quibuldam excogitatis prattextibiis.Sed 
nos ob eam,qua Sanditaci V.reuerentia,& obedietiam debef- 
mus,noluimus dc hac controuerfiaquidquam indicare,prsefer 
tim fc ientes caufam hanc ad Regis noftri Gathohci inflantia 
a Sanditatc V.aliquibus S.R. 6 .Cardinalibus fuiffe couuffani. 
Quia vero nobis exploratilsimum e!t,& cum maximo dolore 
noft-rn rxncrinuir Ciuttarcm Cadarauguftanam hoiusreicau- 
(a io fadiones abire, & prout qutiq; affectus eft animo, erga 
vtnnfq*,Eccle(ieCapkuia temere iudicare,&: fingulos,ipfumq*, 
vulgus ad vana,& lupsrflitiofa ptrc.eps huic controuerliastri¬ 
buere difficultatem annonas, fterilicatem terrae, intemperiem 
aeris, ahaq; inflidaaDeo noftrorum fcclcru digna fupphck* 

ne 


tichoc malu msgisingrati e-fcat caufa diutius in difcufTa tuane- 
te,re totam San&itati V.nuntiare decrcuimus, eam humiliter 
Iupplic.atcs,vt fgraui huic morbo opporcunu &C promptu adhi 
beat medicamentu. Contrectatis vero omnibus arcjtdifoufsis» 
illud uobis proflatu reru maxime expedies vifum eft,vt prarfa 
ix fcilicet Collegiate Canonici intra (uum fe Monafteriu co- 
tineantvnec procefsionibus alijsve publicis Ecciefiafticis acti¬ 
bus ext ra Ecclefiam fu a m interfiat; aut,fi interdie opbttuerir, 
feixtim cu Clero Saeculari non incedant,(ed iuxta SacroruRi 
tuu ordine , &£ iuris diipo(itione, prout Fel.recordationis Cie- 
mes Odauiis edita fuaConllitutione fimile controuerfia inter 
duasEcclefias Ciuicatis Legioncnfis penitus extioxit.Interirn 
queq; no liti muneris ede extftimauimus notu facere Sa&itad 
V.propterea libi multum arrogare CapituluGollegiatseiadi- 
£lx,qubd a bon.mem.Sixto V.exemptione ab Ordinario ob¬ 
tinuerit eo pr<£textu,qubd cum ellbc Canonicoru Regularium 
Ordinis S. Auguftinicum alijs ciuldem Ordinis Monafterijs 
Prouinciam COfi(licuerepollet,vt ad prsefcriptum Tridencin^ 
Synodi (fia haberent Prouincialia Capitula, &C in eis Vifitaco- 
res Prouiocie depucarent 5 quoru vifitationi,& corre6tiooi fub 
eflent. At vero Canonicididlas Collegiate, ndc Protiinaa hac 
conliituere curarunt,nec aliud quid quam voluerunt,quam ab 
Ordinario exepeos nullifubi]ci,&; quafi Acephalos remanere. 
Cum autem a nemine compelli polsint ad ea prxfianda , qu# 
Inftituti(ui Regularis ratio poftuUt,minufq;ad reddedam ra¬ 
tionem reddittm Ecciefiafticorum,quibus abudant,&eleemo 
iy narum,qua: copiose a fidelibus erogantur,quomodo, vel in 
quos \vxc vfus impedat,fit,vt Ecclefia Collegiata htiiufmodi, 
qua: ferriper plures alios folita eft habere , & copetenter alere, 
nunc Priorem vou,& tres tantum Canonicos habeat in maxi¬ 
mum diurni cultus detrimencumjht etiam, vt voluntarias lites 
iuoqeanr,nullis parceresfumptibus,&: liceter in omnibus nul¬ 
lo vindice agant. Qua: omnia pro noftrx lolicitudims officio 
Sanctitati V.eo animo confiderada propanirmfs,vt ex culmi¬ 
ne fuae Apoftolir x Dignitatis difpiciat & difponat,quq magis 
huic negotio videbuntur coducibilia ad laudem, & honorem 
Dei,qai Sanitatem V.Ecclefix fua: regimini quam diutifsimc 
fcruct incolumem.